ՈՒՏԵԼ՞ ԹԵ՞ ՉՈՒՏԵԼ ԿՈՐԻԶՆԵՐԸ –

ՈՒՏԵԼ՞  ԹԵ՞  ՉՈՒՏԵԼ  ԿՈՐԻԶՆԵՐԸ –

Առողջ կենսաձևի սկզբունքների որոնումների մեջ մենք հաճախ տարակուսանքների մեջ ենք հայտնվում: Օրինակ,  այսպիսի հարց` կարելի՞ուտել արդյոք մրգերի կորիզները, ինչքանով են նրանք օգտակար կամ վնասակար: Երբ մենք փոքր էինք, հաճախ էինք փորձում կոտրել այս կամ այն մրգի կորզը, ուսումնասիրում, ապա փորձում ուտել այն: Օրինակ` դեղձի կորիզը, կամ` բալի :

Շատերն այն կարծիքին են, որ պտուղների կորիզներում և սերմերում կան արժեքավոր նյութեր. պատահական չէ, որ կոսմետոլոգները բարձր են գնահատում ծիրանի և դեղձի կորիզների յուղը, իսկ սննդաբաները արժեքավորում են խաղողի կորիզի յուղի հիանալի հատկությունները: Իհարկե, միայն խենթերը կհամարձակվեն ուտել դեղձն ամբողջությամբ, սակայն հաճախ, օգտակարության տեսակետից, մուրաբա են պատրաստում, առանց հանելու մրգերի կամ հատապտուղների կորիզները կամ սերմերը:

Պարզվում է, որ պտուղների կորիզների օգտակարության հարցը շատ վիճելի է: Հենց սկզբից ասենք, որ շատ բույսերի միջուկը, ինչպես օրինակ` սալորազգիներինը, պարունակում են առողջության համար վտանգավոր նյութեր:                                          Սննդաբան, էնդոկրինոլոգ Իրինա Ռուսսը պարզաբանում է. «Ծիրանի, դեղձի, խնձորի, բալի կորիզների միջուկում պարունակում է ամիգդալին գլիկոզիդը, որը ստամոքսում ճեղքվելով, արտադրում է սինիլական թթու, որը համարվում է թույն»: Ապա շարունակում է բացատրել. «Հենց ամիգդալինն է, որ խնձորների կորիզին դառը համ է հաղորդում: Անկասկած է նաև, որ թունավոր նյութերի խտությունը այնտեղ չնչին քանակությամբ է, սակայն չի կարելի նաև անտեսել այդ փաստը: Դրանից բացի, խնձորի սերմերը բազմաթիվ վիտամինների, հանքային նյութերի  աղբյուր են համարվում: Դա վերաբերում է հատկապես յոդին: Սակայն չի կարելի ուտել օրական 5 – 6 հատից ավելի:

Հակասական է նաև մյուս կորիզների հարցը:                                                                           ԽԱՂՈՂ և ՆՈՒՌ:                                                                                                                        Սննդաբան Իրինա Ռուսսը գրում է. «Նռան և խաղողի կորիզները, եթե դրանք չծամենք և չմանրացնենք, չեն մարսվում ստամոքսա — աղիքային համակարգում, սակայն կարող են նպաստել աղիների կծկողական գործնեության ուժեղացմանը այնպես, ինչպես բջջանյութն է նպաստում: Դրանից բացի, խաղողի կորիզի մեջ բազմաթիվ վիտամիններ և բուսական ֆենոլային միացություններ կան, որոնք շատ ուժեղ հակաօքսիդանտներ են: Պարզ է նաև, որ եթե պարզապես ծամենք կորիզները, ապա այդ նյութերը այնքան էլ լավ չեն մարսվի. անհամեմատ ավելի օգտակար է թուրմեր պատրաստել: Իսկ նռան միջուկում բազմաթիվ չհագեցած ճարպաթթուներ և E վիտամին կա:                                                                                                                      Սակայն այստեղ մի պարզաբանում անենք. այդ սերմերը կարելի է ուտել միայն այն դեպքում, եթե դուք ստամոքսա — աղիքային հիվանդություններ չունեք: Հակառակ դեպքում դրանք կարող են սրացում առաջացնել: Եվս մի զգուշացում` խնայեք ձեր ատամների էմալները, քանի որ դրանց կոշտ, ամուր կորիզները օգտակար չեն:

ԲԱԼ:                                                                                                                                                 Բալի կորիզները կարելի է կուլ տալ թերևս միայն պատահաբար: Ոչ մեկի մտքով չի անցնի ուտել դրանք: Սակայն եթե դա նույնիսկ տեղի է ունեցել, խուճապահար լինելու կարիք չկա: Չնայած դրանց մեջ սինիլական թթու է պարունակում, քիչ քանակությամբ կորիզները վտանգավոր չեն:                                                                             Եթե դուք բալի մուրաբա եք պատրաստում, առանց հանելու կորիզները, ապա դարձյալ կարող եք հանգիստ լինել — բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության տակ ամիգդալինը քայքայվում է: Ֆրանսիացիներն, օրինակ, բալից և գիլասից պատրաստում են կոնֆիտյուր, առանց հանելու միջուկները:

ԴԵՂՁ: Դեղձի կորիզը բավականին ամուր է և դժվար է նրա մեջից հանել միջուկը: Սակայն եթե դա ձեզ հաջողվել է, ապա դրանք միանգամայն անհամ են: Ամիգդալինի բարձր պարունակության պատճառով դրանք դառնավուն են. այդ պատճառով էլ իսկապես պետք չէ ուտել: Իսկ ահա դեղձի կորիզի յուղը միանգամայն ուրիշ հարց է: Դրանք հարուստ են բազմաթիվ չհագեցած ճարպաթթուներով` օմեգա — 3, օմեգա — 6 և օմեգա — 9: Իսկ քանի որ ամիգդալինը լուծվում է ջրի, այլ ոչ յուղի մեջ, ապա յուղի մեջ սինիլական թթու չկա, ապա այն հանգիստ կարելի է ավելացնել սալաթային համեմունքների ձևով:

ԾԻՐԱՆ: Եվ վերջապես բոլորիս քաջ հայտնի ծիրանը, իր նույնքան քաջ հայտնի կորիզներով: Շատերն են սիրում ուտել ծիրանի կորիզը իր բավականին հաճելի համի պատճառով: Այն օգտագործում են նույնիսկ մուրաբաների կամ ջեմերի մեջ: Երեխաները նույնպես հաճույքով են ջարդում ծիրանի կորիզները և ուտում միջուկը: Եվ սա իրավամբ համարվում է ամենաուտելի միջուկը: Սակայն այս միջուկը նաև նենգ է: Բացի բազմաչհագեցած ճարպաթթուներից, հանքային նյութերից և վիտամիններից, նա իր մեջ  պարունակում է նաև այդ չարաբաստիկ սինիլական թթուն: 10 համեղ միջուկներից ավելի պետք չէ ուտել:

Իսկ ահա ջերմային մշակման ենթարկելու դեպքում ծիրանի կորիզի միջուկը միանգամայն անվտանգ է: Դա է պատճառը, որ այն օգտագործվում է Մերձավոր արևելքի և Կովկասի խոհանոցում:  Բավական է ջեռոցում տապակել նրա միջուկը և խառնելով մեղրի ու սև սալորաչրի հետ, կամ էլ ուտել հենց այդպես:

Ասենք, որ եվրոպացիները նույնպես գտել են այն օգտագործելու ձևը` դառը միջուկները օգտագործում են ջեմերին և պովիդլոներին յուրահատուկ համ հաղորդելու համար — բավական է 2 – 3 միջուկը: Կամ էլ պատրաստում են ամարետտո իտալական թխվածքաբլիթ:

Իսկ ընդհանուր առմամբ կարելի է ստեղծագործական մոտեցում ցուցաբերել: Եվ պահպանեք զգուշության կանոնները:                                                                                                                                       Եղե՛ք առողջ:

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s